Tàu vũ trụ Artemis II của NASA rời bệ phóng vào ngày 2/4 (theo giờ Hà Nội), mang theo các phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen bay quanh mặt trăng.
Họ không chỉ thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu mà còn phải thích nghi với cuộc sống thường nhật trong môi trường không trọng lực – nơi cách trái đất hơn 434.000km.
Bởi vậy, từ việc gội đầu, đánh răng đến trang điểm nhẹ, đặc biệt với các nữ phi hành gia, mọi hoạt động cá nhân đều đối mặt với những thách thức riêng trong không gian.
Trong môi trường vi trọng lực, nước không chảy xuống mà kết thành những giọt lơ lửng, dính như keo. Tóc dài cũng bị đẩy dựng lên và bay tự do theo mọi hướng.
Các sản phẩm dạng bột hay nước hoa gần như không thể sử dụng vì nguy cơ các hạt nhỏ bay vào phổi hoặc làm hỏng thiết bị. Do đó nữ phi hành gia phải thay bằng các sản phẩm dạng kem. Việc vệ sinh cũng được tối giản nhằm tiết kiệm nguồn nước quý giá.
Bất ngờ với cách nữ phi hành gia gội đầu khi bay 434.000km vào không gian (Nguồn video: Karen Nyberg).
Nữ phi hành gia Kellie Gerardi từng chia sẻ với tạp chí Glamour về việc NASA cung cấp bộ dụng cụ vệ sinh cá nhân cho mỗi người. Tuy nhiên họ có thể tùy chỉnh theo sở thích như chọn loại kem đánh răng riêng.
“Bạn hiếm khi thấy phi hành gia trang điểm cầu kỳ như trên trái đất. Nhưng họ vẫn mang theo những thứ giúp bản thân trông tươi tắn hơn”, cô nói.
Những buổi tắm vòi sen sang trọng là điều không tưởng trong không gian. Thay vào đó, phi hành gia dùng khăn ướt để lau người nhanh. Việc gội đầu được thực hiện bằng túi nước bằng nhựa hoặc giấy bạc kết hợp dầu gội không cần xả, thường mất khoảng 20-25 phút.
Khi cạo râu, phi hành gia chỉ sử dụng dao cạo thông thường và kem không mùi với lượng dùng được kiểm soát chặt chẽ cho hành trình dài ngày.
Chia sẻ về chuyện làm đẹp, nữ phi hành gia Serena Aunon-Chancellor cho biết, cô thường mang theo bút kẻ mắt, phấn mắt và có thể là chì kẻ mày. Dù không gian ở tàu vũ trụ khiến việc trang điểm phiền phức hơn nhưng một số nữ phi hành gia vẫn làm đẹp mỗi ngày.
“Tôi thấy da mình trông trẻ hơn trong không gian do sự dịch chuyển chất lỏng trong cơ thể khi ở quỹ đạo. Khi gọi video về trái đất, nhiều người cũng nhận xét như vậy”, nữ phi hành gia nói.
Ngoài ra, các nữ phi hành gia thường để tóc buông tự nhiên để giúp thông thoáng, giảm nguy cơ bít nang tóc, gàu hoặc vi khuẩn phát triển.
Trường hợp nổi tiếng là nữ phi hành gia Sunita Williams – người từng mắc kẹt ngoài không gian 288 ngày. Khi rời trái đất, bà có mái tóc nâu dài. Nhưng khi trở về bằng tàu SpaceX Dragon ở ngoài khơi bang Florida (Mỹ), qua mũ bảo hiểm, nhiều người nhận ra mái tóc của bà đã chuyển sang màu trắng. Sự thay đổi này được cho là do hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol làm suy giảm tế bào sản sinh melanin.
Trong nhiệm vụ Futura năm 2015, nữ phi hành gia Samantha Cristoforetti của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tiết lộ, cô sử dụng túi xà phòng đặc biệt để chăm sóc da.
Một video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy, cô bơm dung dịch lên tay, chất lỏng gần như “dính” trên da do sức căng bề mặt, sau đó lau khô bằng khăn và treo gần hệ thống thông gió để hong khô.
Không thể đến tiệm làm móng, các phi hành gia phải tự cắt móng tay và hút sạch phần vụn để tránh chúng bay lơ lửng trong khoang. Ngay cả việc đánh răng cũng không đơn giản. Họ phải nuốt kem đánh răng hoặc nhổ vào khăn do không có trọng lực.
Hiểu biết về nhu cầu của nữ phi hành gia đã thay đổi đáng kể kể từ năm 1963 khi Valentina Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian ở tuổi 26.
Đến năm 1978, khi NASA tuyển nhóm nữ phi hành gia đầu tiên, nhiều điều chỉnh đã được thực hiện, từ trang phục, dù, mũ bảo hiểm đến thiết bị hỗ trợ như quần thấm hút tối đa (MAG). Đây là loại tương tự tã người lớn, được sử dụng trong lúc phóng, hạ cánh và đi bộ ngoài không gian.
Thậm chí, NASA còn từng thiết kế một bộ trang điểm riêng cho nữ phi hành gia. Trong đó bao gồm mascara kẻ mắt, son bóng và má hồng. Năm 2018, cơ quan này chia sẻ hình ảnh lưu trữ và cho biết các kỹ sư NASA với trí tưởng tượng phong phú, cho rằng nữ phi hành gia sẽ cần trang điểm nên họ đã thiết kế hẳn một bộ dụng cụ.
Phi hành gia đã nghỉ hưu Rhea Seddon cho biết một số người thực sự muốn có mỹ phẩm khi làm việc ngoài không gian vì không muốn bản thân trông nhợt nhạt, nên đã đề nghị mang theo vài món cơ bản.