Sớm ban hành danh mục thuốc được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả
Thông tin được bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) chia sẻ bên lề Hội nghị Đánh giá công nghệ y tế Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT” diễn ra tại Hà Nội trong các ngày 6-8/5.
Theo đó, dự kiến danh mục thuốc được BHYT chi trả sẽ bổ sung mới 84 thuốc. Trong đó, bổ sung 30 thuốc điều trị ung thư (chiếm 35,7% số lượng thuốc bổ sung mới).
Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Ảnh: N.P).
Vụ BHYT nhận định đây là nhóm thuốc có đề xuất bổ sung mới nhiều nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh mới (thuốc điều trị đích, các loại kháng thể đơn dòng, thuốc điều trị miễn dịch…). Các thuốc này thường có chi phí điều trị cao (do chi phí đầu tư nghiên cứu phát triển sản phẩm, chi phí thử nghiệm lâm sàng lớn) nhưng cần được xem xét bổ sung vào danh mục thuốc BHYT.
Qua đó, các bác sĩ có thêm lựa chọn trong điều trị, giúp người bệnh tiếp cận với các phác đồ điều trị tiên tiến của các nước phát triển trên thế giới. Đồng thời giúp người bệnh ung thư tăng khả năng tiếp cận điều trị.
Điều này cũng góp phần giảm chi từ tiền túi, giảm gánh nặng bệnh tật cho người bệnh và gia đình. Nhóm người bệnh ung thư thường là nhóm yếu thế với gánh nặng bệnh tật rất lớn do chi phí điều trị lớn và kéo dài.
Theo bà Trang, quá trình xây dựng danh mục thuốc BHYT mới đang ở giai đoạn các hội đồng chuyên môn đánh giá. Các chuyên gia tiến hành rà soát kỹ lưỡng các chỉ định, điều kiện sử dụng thuốc… Đây là quy trình bắt buộc, mang tính thuần túy chuyên môn.
“Số lượng thuốc, hoạt chất rất lớn (hơn 20 nhóm thuốc) nên các hội đồng đang họp hết công suất. Dự kiến trong tháng 5 sẽ hoàn tất việc họp các hội đồng. Chúng tôi phấn đấu trong quý II sẽ ban hành danh mục này”, bà Trang nhấn mạnh.
Đã gần 8 năm kể từ lần cuối danh mục thuốc BHYT cập nhật bổ sung tổng thể các thuốc mới vào năm 2018 (theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT).
Bà Trang cũng thừa nhận việc ban hành danh mục này được nhiều người kỳ vọng.
Tháo gỡ khó khăn cho chương trình hỗ trợ thuốc cho bệnh nhân
Bà Trang cũng cho biết thêm, để có thể hỗ trợ nhanh chóng hơn cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc tiếp cận các chương trình hỗ trợ thuốc, cùng với quá trình cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đã sửa đổi, hoàn thiện Thông tư 31/2018/TT-BYT. Thông tư đã được thẩm định xong, chuẩn bị trình lãnh đạo Bộ để ban hành.
Theo đó, việc cung cấp thuốc miễn phí cho bệnh nhân sẽ do các đơn vị chủ động thực hiện trên cơ sở thống nhất theo biểu mẫu, hướng dẫn và quy định chung của Bộ. Mục tiêu là từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiến tới không còn yêu cầu phê duyệt đối với các nội dung này.
Trước đây, các chương trình hỗ trợ chủ yếu áp dụng đối với thuốc biệt dược gốc, thuốc phát minh. Tuy nhiên, theo định hướng mới, phạm vi này được mở rộng, bao gồm cả thuốc generic. Theo đó, tất cả các loại thuốc, dù còn hay đã hết bản quyền, nếu được các cơ sở kinh doanh dược tài trợ miễn phí đều được khuyến khích triển khai nhằm hỗ trợ người bệnh.
Dự thảo thông tư cũng hướng tới việc gắn kết chặt chẽ hơn với chính sách BHYT và quyền lợi của người bệnh. Với những loại thuốc có chi phí cao nhưng BHYT chỉ chi trả một phần, phần chi phí còn lại vẫn là gánh nặng đối với người bệnh.
Vì vậy, cơ quan quản lý khuyến khích các doanh nghiệp tham gia hỗ trợ thêm phần chi phí này, toàn bộ hoặc một phần, qua đó góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Thực hiện Nghị quyết 72 và Chỉ thị 52 của Ban Bí thư, Chính phủ đã giao Bộ Y tế nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nhằm giảm mức đồng chi trả của người bệnh. Các phương án có thể bao gồm hỗ trợ bằng tiền, thuốc hoặc các hình thức phù hợp khác, với mục tiêu giảm tối đa phần chi phí mà người bệnh phải tự chi trả.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà thừa nhận thực tế chúng ta đang phải đối mặt với một thách thức mang tính toàn cầu: Chi phí y tế nói chung và chi phí cho các loại thuốc, vật tư, công nghệ y tế mới đang gia tăng.
Thực tiễn này đặt ra cho các nhà quản lý một bài toán: Làm thế nào để người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế, các công nghệ điều trị, đặc biệt là các công nghệ tiên tiến, hiệu quả; nhưng vẫn phải đảm bảo sự công bằng và khả năng chi trả bền vững của quỹ BHYT, bảo vệ quyền lợi an sinh lâu dài cho nhân dân?
Để giải quyết vấn đề này, đánh giá công nghệ y tế được xem là một công cụ thiết yếu và hiệu quả, đã được nhiều quốc gia áp dụng.
“Việc ứng dụng công nghệ y tế một cách bài bản không chỉ giúp sử dụng hiệu quả quỹ BHYT mà còn góp phần quan trọng trong việc giảm chi phí tiền túi cho người dân”, Thứ trưởng Hà nhấn mạnh.