Mệt nhiều, sụt cân sau điều trị ung thư: Khi nào đáng lo? (Video: Đoàn Thủy – Phạm Tiến – Hải Yến).
Mẹ tôi 58 tuổi, đã phẫu thuật cắt một phần dạ dày do ung thư cách đây 6 tháng và hiện đang hóa trị. Gần đây mẹ thường xuyên mệt, ăn kém và sụt cân nhiều. Xin hỏi bác sĩ đây có phải tác dụng phụ thường gặp của hóa trị hay không và nên chăm sóc dinh dưỡng như thế nào?
(Thảo Vy – Đà Nẵng)
ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai trả lời:
Với những thông tin như bạn chia sẻ thì rất khó để khẳng định chính xác tình trạng ăn kém, sụt cân là do tác dụng phụ của hóa trị, do bệnh tái phát hay do nguyên nhân khác.
Tuy nhiên, có một vấn đề rất quan trọng mà người bệnh sau phẫu thuật dạ dày thường gặp, đó là chức năng sinh lý của dạ dày đã bị thay đổi đáng kể.
Bình thường, dạ dày không chỉ có chức năng chứa thức ăn mà còn giúp nhào trộn và tiết enzyme hỗ trợ tiêu hóa. Sau khi cắt bán phần dạ dày, những chức năng này bị rối loạn, khiến người bệnh nhanh no, khó hấp thu, ăn kém và dễ sụt cân.
Vì vậy, trong nhiều trường hợp, đây không hẳn là do thuốc hóa trị hay ung thư tái phát mà có thể xuất phát từ việc hệ tiêu hóa không còn hoạt động như trước nữa.
Với những người đã phẫu thuật dạ dày, tôi thường tư vấn thay đổi chế độ dinh dưỡng theo hướng chia nhỏ nhiều bữa trong ngày thay vì ăn quá nhiều trong một lần.
Ngoài ra, nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu như đồ hầm, cháo, súp hoặc thức ăn được chế biến kỹ. Rau củ cũng nên nấu chín mềm trước khi sử dụng để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Việc chia nhỏ bữa ăn và lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp ruột non và các đoạn tiêu hóa phía sau hấp thu tốt hơn, từ đó hỗ trợ cải thiện dinh dưỡng và giúp người bệnh tăng cân trở lại.