Loại bột quen thuộc nhiều giá trị
Trong nhiều gia đình Việt, bột sắn dây là thức uống quen thuộc mỗi khi thời tiết oi bức. Chỉ cần vài thìa bột sắn dây pha cùng nước, thêm chút đường hoặc nước cốt chanh, nhiều người đã có một ly nước mát để giải nhiệt sau bữa ăn hoặc khi cơ thể có cảm giác nóng trong.
Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, trong y học cổ truyền, sắn dây còn được gọi là cát căn. Đây là vị thuốc có vị ngọt, tính mát, thường được sử dụng với mục đích thanh nhiệt, sinh tân dịch, giải khát và hỗ trợ làm dịu cơ thể.
Bác sĩ Quân cho biết, gan là cơ quan đảm nhiệm vai trò chuyển hóa và đào thải các chất không cần thiết ra khỏi cơ thể. Khi chế độ ăn nhiều dầu mỡ, thức khuya hoặc cơ thể thường xuyên mệt mỏi, việc bổ sung các thực phẩm có tính thanh mát như bột sắn dây có thể giúp cơ thể nhẹ nhõm, dễ chịu hơn.
Bột sắn dây có nhiều công dụng với sức khỏe (Ảnh: Getty).
Một trong những điểm đáng chú ý của bột sắn dây là khả năng hỗ trợ giảm cảm giác nóng trong. Với những người hay khát nước, ăn uống nhiều đồ cay nóng hoặc thường có biểu hiện nhiệt trong cơ thể, bột sắn dây có thể được dùng như một thức uống thanh mát tự nhiên.
“Bột sắn dây không chỉ là thực phẩm giải khát. Trong Đông y, cát căn còn được xem là vị thuốc có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân, hỗ trợ làm mát cơ thể và giúp người dùng cảm thấy khoan khoái hơn trong những ngày nắng nóng”, BS Quân chia sẻ.
Ngoài tác dụng giải nhiệt, bột sắn dây còn được nhiều gia đình sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa. Khi được nấu chín, bột sắn dây tạo thành dạng sánh, mềm, dễ ăn. Đây là món phù hợp trong những ngày cơ thể mệt, chán ăn hoặc cần một món nhẹ nhàng, dễ tiêu.
BS Quân gợi ý, người dân có thể pha 1 đến 2 thìa bột sắn dây với nước đun sôi để nguội, khuấy đều, thêm một chút đường hoặc vài giọt chanh để tăng hương vị. Với người thích dùng dạng chín, có thể nấu bột sắn dây thành món chè loãng, kết hợp cùng đậu xanh hoặc hạt sen để tăng tính thanh mát và bổ dưỡng.
Theo bác sĩ, cách dùng đơn giản này giúp bột sắn dây trở thành lựa chọn phù hợp cho nhiều gia đình, nhất là trong mùa hè. Khi sử dụng điều độ, bột sắn dây có thể góp phần hỗ trợ cơ thể cân bằng, giảm cảm giác háo khát, nóng trong và giúp bữa ăn gia đình có thêm một món giải nhiệt tự nhiên.
Lưu ý khi dùng bột sắn dây
Với người có hệ tiêu hóa yếu, trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, nên nấu chín bột sắn dây thay vì uống sống. Khi được nấu chín, bột chuyển sang dạng trong, sánh, dễ tiêu hơn. Đây cũng là cách giúp giảm nguy cơ đau bụng, lạnh bụng ở những người nhạy cảm.
“Không nên uống bột sắn dây thay nước lọc, càng không nên uống nhiều lần trong ngày. Mỗi tuần chỉ nên dùng vài lần, mỗi lần lượng vừa phải. Nếu uống vào thấy đầy bụng, tiêu chảy, lạnh người hoặc khó chịu thì nên dừng”, BS Quân lưu ý.
Một điểm quan trọng khác là chất lượng bột. Bột sắn dây bán trên thị trường có nhiều loại, từ bột nguyên chất đến sản phẩm pha trộn. Người dân nên chọn bột có nguồn gốc rõ ràng, màu trắng tự nhiên, khô, không ẩm mốc, không có mùi lạ. Bột đã vón cục, đổi màu, có mùi chua hoặc mốc không nên sử dụng.
Bác sĩ cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp, người đang tiêu chảy, người có bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc dài ngày nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng thường xuyên.
Với người có biểu hiện như vàng da, vàng mắt, đau tức hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, sụt cân, không nên tự “thải độc gan” tại nhà mà cần đi khám để tìm nguyên nhân.
Theo BS Quân, muốn bảo vệ gan, điều quan trọng nhất vẫn là thay đổi lối sống. Hạn chế rượu bia, ăn ít đồ chiên rán, giảm thực phẩm chế biến sẵn, ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng, vận động đều đặn và không tự ý dùng thuốc, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.