Thế hệ “cúi đầu”
Không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ say sưa với điện thoại ở bến xe buýt, quán cà phê, trên phương tiện công cộng hay thậm chí khi đang đi bộ trên đường.
Không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều người trẻ không rời mắt khỏi điện thoại (Ảnh: Thu Hường).
Sự phổ biến của điện thoại thông minh khiến nhiều người hình thành thói quen liên tục cúi đầu nhìn màn hình, kiểm tra thiết bị hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mỗi ngày mà không nhận ra cơ thể đang phải chịu áp lực từ tư thế bất lợi kéo dài.
“Do đặc thù ngành học phải sử dụng nhiều phần mềm chỉnh sửa, mỗi ngày mình dành khoảng 8-10 tiếng trước màn hình máy tính và điện thoại”, Phương, sinh viên một trường đại học tại Hà Nội, chia sẻ.
Cô nói vui rằng nhiều người ở độ tuổi 20-21 đã thường xuyên đau mỏi cổ, vai, gáy, gù lưng như người lớn tuổi.
Phương từng cho rằng những cơn đau cổ, căng cơ chỉ là biểu hiện mệt mỏi thông thường. Chỉ đến khi tình trạng kéo dài nhiều tuần và nhìn thấy hình ảnh bản thân với dáng vai rụt, lưng gù, cổ đưa về phía trước, cô mới nhận ra cơ thể đang phát đi tín hiệu cảnh báo.
Máy tính, điện thoại trở thành “người bạn” đồng hành cùng Gen Z trong hàng giờ đồng hồ (Ảnh: Thu Hường).
Trang (24 tuổi), nhân viên văn phòng tại Hà Nội, cũng gặp tình trạng tương tự. Điện thoại và máy tính là những công cụ không thể thiếu để cô xử lý công việc hằng ngày.
Từ kiểm tra tin nhắn đối tác trên các ứng dụng liên lạc, đọc email đến quản lý các nhóm công việc, mọi hoạt động đều đòi hỏi phản hồi gần như tức thời.
Sau nhiều giờ ngồi làm việc liên tục, Trang xuất hiện các triệu chứng như cứng cổ, khó xoay đầu, đau đầu và mất ngủ kéo dài.
“Sau khi xuất hiện các triệu chứng, tôi tìm hiểu và nhận ra mình có dấu hiệu của hội chứng ‘cổ rùa’. Từ đó, tôi dành thời gian chạy bộ, bơi lội sau giờ làm, hạn chế ngồi quá lâu và chú ý điều chỉnh tư thế để giảm áp lực lên cổ và cột sống”, cô cho biết.
Máy tính và điện thoại đang trở thành “người bạn đồng hành” của nhiều người trẻ trong phần lớn thời gian học tập, làm việc mỗi ngày.
Theo các chuyên gia, thói quen sử dụng điện thoại mọi lúc, mọi nơi phần nào xuất phát từ hội chứng Nomophobia (No Mobile Phone Phobia) – trạng thái lo âu khi không có điện thoại bên cạnh, và FOMO (Fear of Missing Out) – tâm lý lo sợ bỏ lỡ thông tin hoặc sự kiện quan trọng.
Những trạng thái tâm lý này phổ biến ở người trẻ hơn so với nhóm lớn tuổi, khiến sự phụ thuộc vào thiết bị công nghệ ngày càng gia tăng. Khi thời gian sử dụng điện thoại kéo dài, nguy cơ gặp các vấn đề về tâm lý và sức khỏe cũng tăng theo, trong đó có hội chứng “cổ rùa”.
Tư thế sai để lại tổn thương
Theo ThS.BS Kiều Quang Thuận – Khoa Phẫu thuật cột sống, bệnh viện E, ngày càng có nhiều người trẻ gặp các vấn đề về cột sống do sai tư thế, ít vận động (Ảnh: Thu Hường).
Theo ThS.BS Kiều Quang Thuận, Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện E, hội chứng “cổ rùa” là tình trạng đầu và cổ đưa ra phía trước quá mức so với bình thường, làm thay đổi đường cong sinh lý của cột sống cổ và gây ra nhiều vấn đề cơ xương khớp.
Tình trạng này thường gặp ở những người thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính, ngồi sai tư thế hoặc ít vận động trong thời gian dài.
“Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể bị đau đầu, đau cổ, căng vai gáy. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể gây chèn ép các dây thần kinh vùng cổ, dẫn đến đau nhức, tê bì tay chân và thoái hóa cột sống cổ”, BS Thuận cho biết.
Một nghiên cứu của Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (TPHCM) trên 425 sinh viên cho thấy 46,6% người tham gia mắc hội chứng “cổ rùa” với ba biểu hiện điển hình gồm đau cổ, đau đầu và đầu lệch ra trước.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy tỷ lệ mắc hội chứng này ở nhóm sinh viên có xu hướng gia tăng. Cứ 10 người thì có 7-8 người xuất hiện ít nhất một trong các triệu chứng như đau đầu, đau mỏi cổ vai gáy hoặc lệch trọng tâm đầu.
Nhiều chuyên gia cảnh báo cứ mỗi 2,5cm đầu nhô ra phía trước, cột sống cổ phải chịu thêm áp lực tương đương khoảng 4,5kg.
Cột sống cổ phải chịu thêm áp lực tương vì tư thế cổ sai (Ảnh minh hoạ: Getty).
Để giảm đau vai gáy, không ít người trẻ có thói quen tự bẻ cổ hoặc tìm đến các liệu pháp massage, bấm huyệt. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên lựa chọn những cơ sở điều trị, phục hồi chức năng uy tín, có chuyên môn để tránh gặp biến chứng đáng tiếc.
“Có những trường hợp điều trị tại các cơ sở không đảm bảo chuyên môn dẫn đến tổn thương tủy cổ, gây hậu quả nghiêm trọng như liệt tứ chi hoặc suy hô hấp phải thở máy”, BS Thuận cảnh báo.
Các bác sĩ khuyến nghị người trẻ cần điều chỉnh tư thế đúng khi sử dụng thiết bị điện tử, giữ màn hình ngang tầm mắt và sử dụng các thiết bị hỗ trợ công thái học.
Bên cạnh đó, nên nghỉ ngơi sau mỗi 30-60 phút học tập hoặc làm việc để thực hiện các bài tập giãn cơ, tập yoga hoặc tham gia các hoạt động thể chất nhằm tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt của cơ thể và giảm căng cơ vùng cổ, vai gáy.