Tại kỳ họp HĐND TPHCM lần thứ 3, khóa XI, diễn ra ngày 19/6, các đại biểu đã thống nhất thông qua nghị quyết quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đối với đường sắt quốc gia và đường sắt địa phương.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại kỳ họp (Ảnh: Xuân Đoàn).
So với quy định hiện hành, nghị quyết mới của TPHCM đã bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các nhà ga và đẩy nhanh phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Một trong những điểm đáng chú ý là nội dung cho phép hệ số sử dụng đất gộp đối với các khu chức năng hỗn hợp, thương mại – dịch vụ và khu ở trong khu vực TOD được tăng tối đa 1,5 lần so với quy chuẩn.
Theo UBND TPHCM, quy định này nhằm tạo dư địa khai thác hiệu quả giá trị đất đai, tăng lượng hành khách sử dụng đường sắt đô thị và thu hút đầu tư vào các khu vực quanh nhà ga.
Nghị quyết được HĐND TPHCM thông qua cũng cho phép giảm tối đa 50% diện tích bãi đỗ xe so với quy chuẩn hiện hành. Khoảng lùi công trình được phép áp dụng linh hoạt theo đồ án quy hoạch, trong khi diện tích cây xanh thuộc hành lang bảo vệ đường sắt và dọc sông, rạch được tính vào chỉ tiêu đất cây xanh sử dụng công cộng.
Các điều chỉnh này nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, khuyến khích người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng. Đối với phát triển đô thị, thành phố cho phép bố trí các khu đất sử dụng hỗn hợp gồm nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và công trình công cộng, bảo đảm phù hợp khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ đất.
Riêng các dự án nhà ở thấp tầng trong khu vực TOD phải bảo đảm tỷ lệ đất ở dưới 20% tổng quỹ đất ở nhằm ưu tiên phát triển đô thị theo hướng nén quanh các nhà ga. Một thay đổi khác là phạm vi áp dụng quy hoạch TOD được mở rộng.
Các đại biểu biểu quyết thông qua tờ trình (Ảnh: Xuân Đoàn).
Trước đây, quy định chủ yếu áp dụng cho các tuyến metro thuộc danh mục thí điểm theo Nghị quyết 188 của Quốc hội. Tuy nhiên, nghị quyết mới này đã bổ sung quy định áp dụng đối với cả đường sắt quốc gia và đường sắt địa phương trên địa bàn TPHCM. Ranh giới quy hoạch khu vực TOD không còn giới hạn cứng trong bán kính 1km tính từ tâm nhà ga hoặc depot.
Theo nghị quyết, UBND TPHCM có thể xem xét mở rộng phạm vi quy hoạch vượt ngoài bán kính này nhằm bảo đảm kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, không gian kiến trúc và cảnh quan đô thị. Việc ban hành nghị quyết mới nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai quy hoạch TOD đồng bộ với quá trình đầu tư mạng lưới đường sắt đô thị và các tuyến đường sắt quốc gia, địa phương.
Thành phố kỳ vọng các quy định mới sẽ tháo gỡ những vướng mắc về chỉ tiêu quy hoạch, rút ngắn thủ tục, tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các nhà ga, đồng thời huy động thêm nguồn lực phát triển hệ thống đường sắt và đô thị trong thời gian tới.