Tăng huyết áp đột ngột có thể gây vỡ mạch máu não
Bệnh nhân là nam giới, 50 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội. Trước khi nhập viện, người này hoàn toàn khỏe mạnh, làm việc chủ yếu trong nhà và không ghi nhận tiền sử bệnh lý thần kinh đặc biệt.
Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Mạch máu Việt Nam, ngày 21/6, bệnh nhân bất ngờ xuất hiện cơn đau đầu dữ dội. Nghĩ rằng đây chỉ là biểu hiện do thời tiết oi bức hoặc làm việc căng thẳng, anh tự mua thuốc paracetamol uống và nghỉ ngơi tại nhà.
Tuy nhiên, cơn đau không thuyên giảm mà kéo dài sang ngày hôm sau.
Đến ngày 22/6, khi đo huyết áp tại nhà, bệnh nhân ghi nhận chỉ số tăng cao bất thường, có thời điểm lên tới 160mmHg, thậm chí gần 180mmHg. Lo lắng trước tình trạng đau đầu kéo dài kèm huyết áp tăng vọt, anh đến bệnh viện thăm khám.
Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Mạch máu Việt Nam (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não cho thấy bệnh nhân có 2 ổ xuất huyết nhỏ ở vùng bán cầu não phải và nhân bèo trái. Hình ảnh cũng ghi nhận dày niêm mạc xoang hàm hai bên.
May mắn, các ổ xuất huyết có kích thước nhỏ, chưa gây chèn ép hay biến chứng nguy hiểm.
Bệnh nhân được nhập viện theo dõi sát trong 72 giờ đầu, đồng thời kiểm soát huyết áp nhằm đánh giá nguy cơ ổ xuất huyết tiến triển hoặc xuất hiện thêm biến chứng thần kinh.
Theo bác sĩ, nếu phát hiện muộn hoặc tình trạng xuất huyết lớn hơn, người bệnh có thể phải can thiệp ngoại khoa để giải áp và xử trí chảy máu não.
Bác sĩ Mạnh nhận định, nhiều khả năng cơn tăng huyết áp cấp tính đã làm áp lực trong lòng mạch tăng cao, dẫn đến tổn thương thành mạch và gây xuất huyết não.
Xuất huyết não xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡ, khiến máu tràn vào nhu mô não. Khối máu tụ có thể phá hủy mô não xung quanh, làm tăng áp lực nội sọ, gây đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, yếu liệt tay chân, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Điều đáng chú ý là nhiều trường hợp xuất huyết não giai đoạn sớm chỉ biểu hiện bằng triệu chứng đau đầu dữ dội. Người bệnh dễ chủ quan, cho rằng đây là đau đầu do cảm cúm, thiếu ngủ, nắng nóng hoặc căng thẳng công việc nên tự mua thuốc giảm đau uống tại nhà.
“Bệnh nhân này rất may mắn vì ổ xuất huyết nhỏ. Nếu tiếp tục trì hoãn thăm khám, nguy cơ xuất huyết lan rộng hoặc gây biến chứng thần kinh nặng hoàn toàn có thể xảy ra”, bác sĩ Mạnh cho biết.
Không chủ quan với cơn đau đầu đột ngột
Một chi tiết đáng chú ý, theo bác sĩ Mạnh, là thời điểm bệnh nhân xuất hiện cơn đau đầu dữ dội trùng với đợt hoạt động mạnh của Mặt Trời được các cơ quan khí tượng không gian quốc tế theo dõi trong tháng 6.
Theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), trong tháng 6, nhiều vụ bùng phát tia lửa Mặt Trời và phóng khối vật chất vành nhật hoa hướng về Trái Đất, gây ra các đợt bão địa từ từ mức trung bình đến mạnh.
Một số nghiên cứu quốc tế từng đặt ra giả thuyết rằng biến động từ trường Trái Đất có thể ảnh hưởng đến hệ tim mạch và thần kinh. Nghiên cứu quy mô lớn công bố trên tạp chí Stroke của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, phân tích dữ liệu hơn 11.000 bệnh nhân đột quỵ, ghi nhận tỷ lệ đột quỵ có xu hướng gia tăng trong những ngày xảy ra bão địa từ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy nguy cơ đột quỵ nói chung tăng khoảng 19% trong các ngày có hoạt động địa từ mạnh. Ở nhóm dưới 65 tuổi, mức tăng nguy cơ còn cao hơn. Mối liên hệ được ghi nhận rõ hơn với một số thể đột quỵ xuất huyết như xuất huyết dưới nhện và xuất huyết não.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây mới là mối liên quan mang tính thống kê, chưa đủ bằng chứng để khẳng định bão địa từ là nguyên nhân trực tiếp gây xuất huyết não.
Những yếu tố nguy cơ đã được xác định rõ như tăng huyết áp, bệnh lý mạch máu não, rối loạn đông máu, hút thuốc lá, béo phì, lạm dụng rượu bia hoặc lối sống thiếu lành mạnh vẫn là các nguyên nhân quan trọng nhất.
Từ trường hợp trên, bác sĩ Mạnh khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội, nhất là khi kèm tăng huyết áp, buồn nôn, yếu tay chân, nói khó, nhìn mờ hoặc rối loạn ý thức.
“Trong những trường hợp này, việc tự uống thuốc giảm đau có thể làm chậm thời gian chẩn đoán và khiến người bệnh bỏ lỡ “giờ vàng” điều trị. Người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh hoặc đột quỵ để được chụp não, đánh giá nguyên nhân và xử trí kịp thời”, bác sĩ Mạnh khuyến cáo.