Chuyện về huyền thoại La Văn Cầu – người được đặt tên đường khi còn sống

Chiều 24/6, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu đã từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi.

Sự ra đi của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu khiến nhiều người xúc động nhớ về người chiến sĩ đã để lại một phần cơ thể nơi chiến trường.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông La Hồng Anh (con trai của Anh hùng La Văn Cầu) cho biết, gia đình đang tiến hành làm các thủ tục để tổ chức lễ tang vào tuần tới tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5, Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Anh hùng La Văn Cầu được ví là nhân vật huyền thoại, đã đi vào lịch sử với việc tham gia 29 trận đánh lớn nhỏ trong 2 chiến dịch ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi bị trúng đạn của địch, ông nhờ đồng đội cắt phần tay dập nát để tiếp tục ôm bộc phá lao lên phá lô cốt, mở đường cho đơn vị xung phong. 

Suốt cuộc đời, ông là vị đại tá duy nhất chào cờ bằng tay trái và cũng là người duy nhất ở Việt Nam được đặt tên đường, tên trường học khi còn sống.

Nhờ đồng đội cắt tay để tiếp tục chiến đấu

Anh hùng La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng).

Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo vùng biên giới, từ nhỏ đã sớm được giác ngộ cách mạng. Năm 1948, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc, La Văn Cầu đã tình nguyện lên đường nhập ngũ.

“Khi đi tuyển quân, các chú bảo tôi còn nhỏ, chưa đủ tuổi. Nhưng tôi tha thiết xin được đi. Tôi nói nếu chưa cầm súng được thì cho tôi làm liên lạc, làm bất cứ việc gì để phục vụ bộ đội. Khi lớn hơn, có thể cầm chắc cây súng, tôi sẽ trực tiếp chiến đấu”, Đại tá La Văn Cầu chia sẻ trong một cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí.

Từ cậu thiếu niên tuổi mười sáu, ông nhanh chóng trưởng thành trong quân ngũ, tham gia hơn các trận đánh lớn nhỏ. Trong đó, trận đánh cứ điểm Đông Khê thuộc Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950 là dấu mốc đặc biệt nhất.

Đêm 17/9/1950, La Văn Cầu nhận nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt địch tại cứ điểm Đông Khê, mở đường cho quân ta tiến công. Trong lúc chiến đấu, ông trúng hai viên đạn, một viên xuyên qua má phải, viên còn lại bắn nát cánh tay phải.

“Bị trúng hai viên đạn, tôi ngất lịm đi”, ông nhớ lại.

Khi tỉnh dậy giữa chiến trường, điều đầu tiên ông nghĩ đến không phải vết thương mà là nhiệm vụ còn dang dở. Cố gượng dậy, ông Cầu phát hiện cánh tay phải đã mất cảm giác, buông thõng bên người.

“Cánh tay bị thương cứ lủng lẳng vướng vào dây thép gai, đau hơn cả lúc trúng đạn. Tôi nghĩ đằng nào cũng bị thương rồi, nhiệm vụ còn đó, thà chặt luôn cánh tay cho đỡ vướng để tiếp tục chiến đấu”, ông kể.

Nghĩ là làm, ông nhờ Tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu dùng dao chặt phần cánh tay bị dập nát. Để chịu đựng cơn đau, ông nghiến chặt chiếc khăn mùi xoa trong miệng, rồi tiếp tục ôm bộc phá bằng tay trái lao về phía lô cốt địch.

“Sau khi giật nụ xòe, tôi chạy được một đoạn thì tiếng nổ vang lên và lại ngất đi. Lúc tỉnh dậy, tôi thấy lô cốt đã bị phá hủy, bộ đội ta đang ào ạt tiến lên chiếm lĩnh trận địa”, ông nhớ lại.

Chiến thắng Đông Khê mở màn cho những thắng lợi quan trọng của Chiến dịch Biên giới. Tuy nhiên, nhiều đồng đội của ông đã anh dũng hy sinh, còn ông vĩnh viễn mất đi cánh tay phải.

Những lúc trái gió trở trời, vết thương đau nhức. Tuy nhiên, ông cảm thấy  tự hào vì đã góp một phần nhỏ bé vào chiến thắng của dân tộc.