GS.TS.BS Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam, cho biết tại lễ ký kết triển khai Chương trình tăng cường nhận thức và năng lực về truyền thông, điều trị và quản lý tăng huyết áp và đái tháo đường tại Việt Nam, giai đoạn 2026–2030, giữa Cục Quản lý Khám, Chữa bệnh và các đối tác, diễn ra chiều 3/7.
Theo GS Minh, tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ góp phần lớn nhất dẫn đến tử vong và gánh nặng bệnh tật toàn cầu. Tại Việt Nam, 25% dân số mắc bệnh tăng huyết áp, nhưng có đến một nửa số người bệnh không hề biết mình mắc bệnh. Trong số 50% còn lại biết bệnh, chỉ một nửa là điều trị đạt mục tiêu kiểm soát huyết áp.
Tăng huyết áp được coi là “kẻ giết người thầm lặng”, gây ra nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Trong khi đó, đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa ngày càng phổ biến. GS.TS Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam, cho biết trong khoảng 7 triệu người Việt mắc đái tháo đường có 62% không biết mình mắc bệnh.
Bệnh đái tháo đường có thể phát hiện dễ dàng nhờ thử máu (Ảnh: Tú Anh).
Đái tháo đường gây nhiều biến chứng nghiêm trọng ở tim, thận, tổn thương thần kinh…
Chuyên gia cảnh báo, tình trạng béo phì tác động bất lợi lên tất cả các vấn đề sức khỏe, làm giảm thời gian sống, gây ra nhiều bệnh lý mạn tính như: đái tháo đường, bệnh lý tim mạch, tăng lipid máu, hội chứng ngưng thở lúc ngủ, thoái hóa khớp, gan nhiễm mỡ…
Vì thế, việc kiểm soát béo phì và số đo vòng bụng rất có ý nghĩa trong việc phòng nguy cơ mắc đái tháo đường. “Không được để số đo vòng bụng vượt 80cm với nữ và 90cm với nam, sẽ giảm được nguy cơ mắc sớm đái tháo đường”, GS.TS Trần Hữu Dàng khuyến cáo.
Chương trình kỳ vọng đến năm 2030 sẽ có 50% người bệnh tăng huyết áp, người bệnh đái tháo đường được điều trị đạt mục tiêu (Ảnh: Lê Hảo).
Tại sự kiện, TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đánh giá, bản ghi nhớ hợp tác là sáng kiến phù hợp với định hướng chiến lược của ngành y tế Việt Nam: quản lý sức khỏe theo vòng đời, tăng cường phát hiện sớm và nâng cao năng lực y tế cơ sở.
TS Nguyễn Trọng Khoa nhấn mạnh, quản lý bệnh mạn tính đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, liên tục, gắn kết thay đổi lối sống, tuân thủ điều trị và sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh, gia đình, nhân viên y tế và hệ thống y tế các cấp chuyên môn kỹ thuật.
Chương trình là bước cụ thể hóa các định hướng chiến lược nhằm giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng sống cho người dân, đồng thời củng cố năng lực y tế cơ sở và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý bệnh mạn tính.
Theo đó, chương trình hợp tác tập trung vào 4 trọng tâm.
Thứ nhất, chuẩn hóa chuyên môn: rà soát, cập nhật và ban hành hướng dẫn chuyên môn, quy trình lâm sàng và tiêu chuẩn chất lượng trong chẩn đoán, điều trị và quản lý tăng huyết áp, đái tháo đường; đảm bảo áp dụng thống nhất tại các cấp chuyên môn kỹ thuật, đặc biệt trọng tâm vào y tế cơ sở.
Thứ hai, nâng cao năng lực nhân lực y tế: tổ chức chương trình đào tạo, tập huấn liên tục cho lãnh đạo cơ sở y tế, bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế; gắn kết đào tạo với thực tiễn lâm sàng và yêu cầu tăng cường năng lực toàn hệ thống để đáp ứng công tác quản lý bệnh mãn tính.
Thứ ba, đẩy mạnh truyền thông y tế, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống và quản lý bệnh mạn tính, kết hợp truyền thông trực tiếp, truyền thông số và sự tham gia của các tổ chức nghề nghiệp, đoàn thể, cộng đồng.
Thứ tư, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, telemedicine và hội chẩn từ xa cùng các công cụ hỗ trợ quyết định lâm sàng; đồng thời triển khai giám sát và nghiên cứu khoa học để đánh giá hiệu quả mô hình để làm cơ sở điều chỉnh, hoàn thiện và nhân rộng.
“Kết quả kỳ vọng đến năm 2030 sẽ có 50% người bệnh tăng huyết áp, người bệnh đái tháo đường được điều trị đạt mục tiêu”, TS Khoa nói.