Tọa lạc dưới chân núi Xuân Vân, mặt hướng ra biển, làng phong Quy Hòa (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) từng là “thung lũng” biệt lập, nơi người mắc bệnh phong sinh sống và điều trị suốt nhiều thập niên.
Năm 1929, linh mục người Pháp có tên Paul Maheu chọn Quy Hòa để xây dựng khu điều trị dành cho bệnh nhân phong ở khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Từ một cơ sở y tế, nơi đây dần phát triển thành một cộng đồng dân cư đặc biệt với hàng trăm hộ gia đình sinh sống qua nhiều thế hệ.
Quy Hòa còn gắn liền với những ngày cuối đời của thi sĩ Hàn Mặc Tử, một trong những tên tuổi lớn của nền thơ ca Việt Nam. Trong căn phòng lưu niệm vẫn giữ những kỷ vật như nhắc nhớ về một tài năng thi ca nhưng bạc mệnh.
Nơi an táng đầu tiên của thi sĩ Hàn Mặc Tử trong khuôn viên làng phong Quy Hoa.
Trải qua gần một thế kỷ, làng phong Quy Hòa ngày nay không còn gợi nhớ ám ảnh bệnh tật, mà trở thành ngôi làng xanh, sạch, đẹp bên bờ biển. Mỗi chiều, người dân và du khách tìm về làng phong dạo bộ để tận hưởng sự bình yên, sau đó xuống tắm biển.
Bước vào làng phong Quy Hòa, du khách cảm nhận rõ sự thanh bình và không gian trong lành. Những lối đi sạch sẽ, phủ bóng cây cổ thụ xanh mát dẫn qua các khu nhà nằm yên ả giữa thung lũng.
Nhiều năm trở lại đây, Quy Hòa trở thành điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn với vẻ hoang sơ, bình yên, cổ kính cùng những lớp nhà cửa, hạ tầng mang đậm kiến trúc Pháp kết hợp phong cách Đông Dương, tạo nên một diện mạo riêng hiếm thấy.
Làng phong Quy Hòa có 250 hộ gia đình, với khoảng 300 bệnh nhân phong sinh sống. Dấu vết của bệnh tật còn hiện hữu trên cơ thể nhiều cư dân. Thế nhưng phía sau những khiếm khuyết ấy là nghị lực sống mạnh mẽ. Ở làng phong có khoảng 50 hộ gia đình, trong đó có cả người đang bị bệnh phong hành nghề khai thác thủy sản để mưu sinh.
Dù ủng hộ chủ trương của nhà nước, ông Lê Văn Phong (77 tuổi), bệnh nhân sinh sống ở làng phong Quy Hòa không khỏi lưu luyến mảnh đất đã gắn bó gần cả cuộc đời trước khả năng phải di dời để nhường chỗ cho dự án du lịch. “Tôi đã sống ở đây 59 năm nên nếu phải chuyển đi sẽ rất lưu luyến. Điều khiến tôi lo nhất là cuộc sống ở nơi ở mới. Tôi vẫn băn khoăn liệu ở nơi mới người dân có còn kỳ thị người mắc bệnh phong hay không.
Đến giờ, nhiều người, nhất là trẻ nhỏ, vẫn còn e ngại khi gặp chúng tôi. Dù vậy, chủ trương của nhà nước thì chúng tôi sẵn sàng chấp hành. Chỉ mong được bố trí nơi ở mới ổn định để yên tâm tiếp tục cuộc sống”, ông Phong chia sẻ (Ảnh: Công Sơn).
Vườn tượng danh y là một trong những điểm nhấn đặc biệt của Quy Hòa. Những bức tượng chân dung các danh y nổi tiếng Việt Nam, thế giới được đặt trang trọng trong khuôn viên, nhằm tri ân đối với những đóng góp cho y học và tinh thần nhân văn.
Vị trí làng phong Quy Hòa, cách trung tâm Quy Nhơn khoảng 6,5km (Ảnh: Google Maps).
Trước đó, UBND tỉnh Gia Lai vừa phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 đối với Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng quốc tế biển Ghềnh Ráng – Vũng Chua.
Dự án được nghiên cứu trên địa bàn các phường Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Bắc và Quy Nhơn Tây, với diện tích gần 2.900ha.
Một trong những nội dung đáng chú ý của quy hoạch là phương án di dời Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa. Theo UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu, việc di dời phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng phương án tổng thể nhằm bảo đảm hoạt động khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân không bị gián đoạn.