Đại tá Tư Cang: “Tôi mang ơn nghĩa tình người dân TPHCM”

Cuộc thi do Báo Dân trí cùng Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM tổ chức, hướng tới kỷ niệm 50 năm Quốc hội khóa VI ban hành Nghị quyết đổi tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026).

Là một trong những khách mời tại chương trình, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang), bày tỏ sự xúc động khi là một trong những nhân chứng lịch sử có nhiều kỷ niệm với những giai đoạn đặc biệt của thành phố.

Sinh ra tại tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu (cũ), ông từng lặn lội từ quê đến Sài Gòn để theo học tại trường cấp 3 Petrus Ký (nay là trường THPT chuyên Lê Hồng Phong). Chiến tranh nổ ra, sự học của ông dang dở. Ông tham gia cách mạng, trải qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, chứng kiến giây phút lịch sử của ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Nhắc về con người thành phố, nhà tình báo huyền thoại nhiều lần khẳng định lòng biết ơn đối với đồng bào Sài Gòn – Gia Định trong những năm tháng chiến tranh. “Tôi mang ơn đồng bào thành phố này. Người dân có tinh thần yêu nước, đồng lòng chống giặc ngoại xâm mạnh mẽ”, ông nói.

Đại tá Tư Cang kể, năm 1962, ông được Phòng Tình báo Miền giao nhiệm vụ chỉ huy Cụm tình báo H.63, cụm tình báo phục vụ hoạt động của điệp viên Phạm Xuân Ẩn. Thời gian đầu, ông thường xuyên bám trụ Củ Chi. Sau này, ông vào Sài Gòn hoạt động bí mật, sống dưới vỏ bọc con nuôi của gia đình bà Tám Thảo (tức Thượng úy Nguyễn Thị Mỹ Nhung, thành viên Cụm H.63) tại con hẻm đường Gia Long (nay là đường Lý Tự Trọng).

Gia đình bà Tám Thảo là một gia đình tư sản nhưng có cảm tình đặc biệt với cách mạng. Khi tổ chức bố trí Đại tá Tư Cang vào ở trong nhà bà Tám Thảo để dễ hoạt động chỉ huy lưới điệp viên nội thành, cha của Tám Thảo đồng ý nuôi giấu cán bộ cách mạng, dù biết có thể phải đánh đổi cả tài sản và sự an toàn của gia đình nếu bị phát hiện.

“Cha của Tám Thảo nói với tôi: “Ba biết con vào đây là làm cách mạng. Địch mà phát hiện, vào đây bắt các con là tiêu tan tan tài sản hết, mấy đứa nhỏ không được đi học. Nhưng con cứ làm việc, ba thương cách mạng, ba thương con””, Đại tá Tư Cang kể lại.

Nhà tình báo huyền thoại cũng nhắc đến câu chuyện những người dân âm thầm chôn giấu vũ khí, thuốc nổ dưới lòng đất để phục vụ lực lượng Biệt động Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy. Theo ông, nếu không có tinh thần yêu nước và ý chí kháng chiến mạnh mẽ của đồng bào, sẽ không thể có những chiến công lịch sử để đi đến ngày hòa bình.