Giữa lòng đô thị công nghiệp sầm uất của Đồng Nai, một “gia tài” thiên nhiên quý giá vẫn được gìn giữ: Khu rừng phòng hộ và cảnh quan Biên Hòa xanh mát. Đây được xem là “lá phổi xanh” khổng lồ, mang lại không khí trong lành và điều hòa khí hậu cho trung tâm thành phố.
Khu rừng này trải dài qua ba phường Trảng Dài, Hố Nai và Long Bình, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt nắng nóng, oi bức và khói bụi cho khu vực đô thị công nghiệp với gần 2 triệu dân.
Được trồng và chăm sóc nghiêm ngặt hơn 30 năm qua, nhiều khu vực trong rừng vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ như rừng đặc dụng. Nhìn từ trên cao, khu rừng hiện lên như một tấm lụa xanh khổng lồ, ôm trọn phố xá tấp nập.
Từ năm 2005, UBND tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) đã phê duyệt dự án quy hoạch xây dựng và phát triển rừng phòng hộ môi trường cảnh quan, hướng tới phát triển du lịch sinh thái để tăng nguồn thu, phục vụ công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững.
Sự hiện diện của khu rừng này càng trở nên ý nghĩa hơn khi tốc độ đô thị hóa tại TP Đồng Nai ngày càng tăng nhanh.
Rừng Biên Hòa sở hữu nhiều cây gỗ quý như sao, lim, dầu, bằng lăng, với nhiều cây cổ thụ có đường kính lớn, một người ôm không xuể.
Với diện tích hơn 200ha, trong đó có trên 150ha cây gỗ lớn, khu rừng còn có nhiều đường mòn, lối đi của người dân địa phương.
Đặc biệt, bên trong rừng có Bia tưởng niệm liệt sỹ Đoàn đặc công 113 trên đỉnh đồi 61, ghi dấu những chiến công hiển hách trong kháng chiến chống Mỹ.
Để bảo vệ khu rừng, chòi canh cao hàng chục mét được xây dựng, giúp lực lượng kiểm lâm tuần tra, phòng cháy rừng hiệu quả. Tuyến đường Hoàng Văn Bổn (phường Trảng Dài) xuyên qua rừng, nối khu vực phía Bắc thành phố với quốc lộ 1, có mật độ phương tiện lưu thông lớn.
Trung tâm dịch vụ nông nghiệp TP Đồng Nai và lực lượng kiểm lâm đã lắp đặt các biển báo tại các lối vào rừng để ngăn chặn tình trạng cháy rừng, chặt phá rừng và săn bắn động vật trái phép.
Sau hơn 30 năm phát triển tự nhiên, hệ sinh thái rừng phòng hộ và cảnh quan Biên Hòa đã hình thành nhiều tầng, đa dạng sinh học, là nơi trú ngụ của nhiều loài chim, thú nhỏ như sóc, chồn, rắn, gà rừng…
Cơ quan chức năng cũng đã xây dựng hàng rào thép kiên cố bao quanh khu rừng để bảo vệ nghiêm ngặt. Hiện tại, các dự án trồng rừng sinh cảnh, vườn sưu tập, vườn ươm và trồng cây gỗ lớn có giá trị kinh tế đang được triển khai tại đây, góp phần phát triển bền vững “lá phổi xanh” của Đồng Nai.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đồng Nai, rừng phòng hộ và cảnh quan Biên Hòa không chỉ điều hòa, lọc không khí mà còn có tác dụng giữ nước ngầm, hạn chế ngập lụt cho thành phố.