Căn bệnh đầu tiên có thể loại bỏ hoàn toàn
Ung thư cổ tử cung là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ toàn cầu, đang đứng trước cơ hội loại bỏ hoàn toàn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định, với chiến lược đúng đắn và hành động kịp thời, căn bệnh này có thể được đẩy lùi vĩnh viễn.
Bác sĩ tại trạm y tế lấy mẫu xét nghiệm HPV DNA cho phụ nữ, trong khuôn khổ dự án “Nâng cao năng lực chẩn đoán trong quản lý các bệnh thường gặp tại tuyến y tế cơ sở” do Sở Y tế Hải Phòng triển khai. (Ảnh: T.L).
Để hiện thực hóa mục tiêu này, WHO đã đề ra chiến lược “90-70-90” vào năm 2030. Theo đó, các quốc gia cần đạt được: 90% bé gái được tiêm đầy đủ vaccine HPV trước 15 tuổi; 70% phụ nữ được sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu suất cao (như HPV DNA) ít nhất 2 lần trong đời (vào lúc 35 và 45 tuổi); và 90% phụ nữ được chẩn đoán mắc bệnh hoặc có tổn thương tiền ung thư được điều trị kịp thời và đầy đủ.
Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 6.200 ca ung thư liên quan đến HPV, trong đó hơn 2.500 phụ nữ tử vong do ung thư cổ tử cung.
Đáng báo động, hơn 80% bệnh nhân chỉ đến khám khi bệnh đã ở giai đoạn muộn do thiếu hiểu biết về phòng ngừa. Những con số này cho thấy gánh nặng bệnh tật vẫn ở mức cao, trong khi cơ hội phòng ngừa lại hoàn toàn nằm trong tầm tay.
Trước thách thức này, Chính phủ Việt Nam và Bộ Y tế đã có những hành động mạnh mẽ. Theo Nghị quyết số 104 ngày 15/8/2022 của Chính phủ, từ năm 2026, vaccine phòng HPV sẽ chính thức được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng để tiêm miễn phí cho trẻ em gái.
Sàng lọc: Chìa khóa phát hiện sớm ung thư cổ tử cung
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở nữ giới (Ảnh: Istock).
Bên cạnh vaccine, xét nghiệm HPV DNA được coi là chìa khóa then chốt thứ hai trong cuộc chiến chống ung thư cổ tử cung. Đây là phương pháp tiên tiến giúp phát hiện sớm sự hiện diện của virus gây bệnh ngay cả khi chưa có tổn thương tế bào.
Trong khi đó, các phương pháp sàng lọc truyền thống chỉ có thể phát hiện các giai đoạn sau của ung thư, khi các tổn thương đã xuất hiện, và không thể phát hiện sự hiện diện của các tuýp HPV nguy cơ cao.
Đặc biệt, xét nghiệm HPV DNA là phương pháp duy nhất cho phép phụ nữ có thể tự lấy mẫu tại nhà hoặc tại trạm y tế, giúp xóa bỏ rào cản e ngại khi phải thăm khám phụ khoa truyền thống. Nếu kết quả âm tính, chị em có thể yên tâm và kéo dài thời gian giữa các lần tầm soát.
Dù chính sách quốc gia đang tạo điều kiện thuận lợi hơn, nhưng nhận thức và sự chủ động của mỗi cá nhân vẫn là yếu tố quyết định trong việc phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
Sự chủ động của phụ nữ không chỉ bảo vệ chính họ mà còn bảo vệ hạnh phúc của cả gia đình.