Ngày 26/4, Bệnh viện Đà Nẵng thông tin các bác sĩ của đơn vị đã kịp thời cứu sống một người đàn ông khoảng 50 tuổi bị ngưng tuần hoàn khi đang chơi pickleball tại một sân thể thao trên địa bàn.
Sự việc khiến nhiều người chơi pickleball lo ngại, nhất là khi môn thể thao này đang phát triển nhanh tại Việt Nam. Với sân nhỏ, bóng nhẹ, luật chơi đơn giản, pickleball thường được xem là lựa chọn “vừa vui vừa khỏe”, phù hợp với nhiều lứa tuổi.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, pickleball có sân thi đấu không quá lớn, luật chơi dễ tiếp cận, nhưng khi bước vào trận, người chơi vẫn phải thực hiện nhiều pha di chuyển nhanh, đổi hướng liên tục, phản xạ trong thời gian ngắn. Những tình huống này khiến nhịp tim và huyết áp tăng nhanh.
“Với người có bệnh tim mạch tiềm ẩn hoặc lâu ngày ít vận động, pickleball có thể tạo áp lực đáng kể lên hệ tim mạch. Nguy cơ sẽ tăng lên nếu người chơi thi đấu kéo dài, thiếu ngủ, mất nước hoặc cố chơi khi cơ thể đã mệt”, BS Hoàng phân tích.
Những pha đổi hướng liên tục có thể tạo áp lực lên tim
Trong một trận pickleball, người chơi thường phải di chuyển trong phạm vi ngắn nhưng với tần suất cao. Các pha lao lên, lùi xuống, xoay người, đổi hướng hoặc bật nhảy để xử lý bóng diễn ra liên tục.
Kiểu vận động này khiến nhịp tim thay đổi nhanh. Huyết áp cũng có thể tăng theo từng pha gắng sức. Tim phải liên tục điều chỉnh để đưa máu và oxy đến cơ bắp.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Theo BS Hoàng, ở người khỏe mạnh và có nền tảng thể lực tốt, vận động đúng cách có lợi cho sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, ở người ít vận động, thừa cân, hút thuốc, thức khuya, thường xuyên uống rượu bia, cà phê hoặc có bệnh tim tiềm ẩn, các pha vận động cường độ cao có thể làm bộc lộ những bất thường chưa được phát hiện.
Đáng lưu ý, nhiều người chơi pickleball theo phong trào, chưa có quá trình chuẩn bị thể lực phù hợp. Không ít trường hợp sau một ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ hoặc ăn uống thất thường vẫn ra sân thi đấu.
Khi vào trận, tâm lý muốn thắng điểm, chơi thêm set hoặc cố theo nhịp của bạn chơi có thể khiến cơ thể vượt quá ngưỡng chịu đựng.
“Tại Việt Nam, nhiều sân pickleball hoạt động ngoài trời. Thời tiết nóng ẩm khiến người chơi đổ mồ hôi nhiều, dễ mất nước và rối loạn điện giải. Khi mất nước, máu có xu hướng cô đặc hơn, tim phải làm việc nhiều hơn để duy trì tuần hoàn.
Nếu thiếu hụt các chất điện giải như natri, kali, magiê, nguy cơ rối loạn nhịp có thể tăng lên, nhất là khi cơ thể đã mệt ở cuối buổi chơi”, BS Hoàng phân tích.
Chuyên gia này cũng lưu ý, người chơi không nên bắt đầu trận đấu ngay khi chưa khởi động hoặc chưa đánh giá đúng tình trạng sức khỏe của mình. Với người có yếu tố nguy cơ tim mạch, việc thi đấu kéo dài, chơi trong điều kiện nắng nóng hoặc cố chơi khi mệt đều có thể làm tăng nguy cơ biến cố.
Vì sao ngừng tim có thể xảy ra khi chơi thể thao?
Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ không còn bơm máu hiệu quả. Người bệnh có thể ngã gục, mất ý thức, ngừng thở hoặc thở bất thường trong thời gian rất ngắn. Nếu không được ép tim và sốc điện kịp thời, não sẽ thiếu oxy, nguy cơ tổn thương nặng tăng lên sau từng phút.
Theo BS Hoàng, ở người trung niên và lớn tuổi, nguyên nhân đáng lo ngại là bệnh mạch vành. Nhiều người có mảng xơ vữa trong động mạch nuôi tim nhưng không biết, vì ngày thường vẫn sinh hoạt gần như bình thường.
Với người có yếu tố nguy cơ tim mạch, việc thi đấu kéo dài, chơi trong điều kiện nắng nóng hoặc cố chơi khi mệt đều có thể làm tăng nguy cơ biến cố (Ảnh: Getty).
Khi chơi thể thao, nhịp tim và huyết áp tăng. Thành mạch chịu áp lực lớn hơn. Mảng xơ vữa có thể bị nứt, kích hoạt quá trình hình thành cục máu đông, gây tắc mạch vành. Hậu quả là nhồi máu cơ tim cấp.
Khi cơ tim thiếu máu đột ngột, có thể dẫn đến những rối loạn nhịp nguy hiểm như nhịp nhanh thất, rung thất. Khi đó, tim không còn co bóp hiệu quả để bơm máu đi nuôi cơ thể.
Ở người trẻ, cơ chế có thể khác. Một số người có bất thường tim bẩm sinh hoặc rối loạn dẫn truyền nhưng chưa từng được phát hiện. Các bệnh như cơ tim phì đại, bất thường mạch vành, hội chứng Brugada, QT kéo dài hoặc rối loạn kênh ion có thể không biểu hiện rõ trong sinh hoạt thường ngày.
Chỉ khi cơ thể bị đặt dưới áp lực lớn như chơi thể thao cường độ cao, thiếu ngủ, dùng chất kích thích, uống nhiều cà phê hoặc sử dụng các sản phẩm tăng cơ, đốt mỡ, hệ thống điện học của tim mới trở nên bất ổn.
Những ai cần đặc biệt lưu ý?
BS Hoàng khuyến cáo người trẻ không nên xem nhẹ các dấu hiệu như đau tức ngực, hồi hộp bất thường, choáng, ngất, khó thở khi vận động. Nếu những biểu hiện này lặp lại, cần đi khám tim mạch thay vì tự cho rằng đó chỉ là do thiếu thể lực hoặc chưa quen chơi.
Nhóm 25 đến 45 tuổi cũng cần chú ý. Đây là lứa tuổi thường chịu áp lực công việc, ít vận động, ăn uống thất thường, dễ tăng cân, uống cà phê, rượu bia hoặc hút thuốc. Một số người đã bắt đầu có tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, rối loạn đường huyết nhưng chưa được phát hiện.
Với người trên 45 đến 50 tuổi, nguy cơ càng rõ hơn nếu có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, thừa cân, hút thuốc hoặc tiền sử gia đình có người đột tử, nhồi máu cơ tim, đột quỵ sớm.
Để chơi pickleball an toàn, người chơi cần hiểu tình trạng sức khỏe của mình và biết điểm dừng.
Với người trẻ, nếu từng đau ngực, hồi hộp, đánh trống ngực, choáng, ngất khi vận động, hoặc trong gia đình có người đột tử sớm, nên kiểm tra tim mạch trước khi chơi thường xuyên.
Người trung niên, người có bệnh nền hoặc lâu ngày ít vận động nên kiểm tra huyết áp, điện tâm đồ, siêu âm tim, mỡ máu, đường huyết trước khi tham gia các hoạt động thể thao có tính đối kháng hoặc cường độ cao.
Nếu đang điều trị bệnh tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường, người bệnh cần dùng thuốc đều, tái khám đúng hẹn, không tự ý bỏ thuốc vì thấy sức khỏe cải thiện sau một thời gian chơi thể thao.
Bên cạnh đó, người chơi cần khởi động kỹ ít nhất 10 đến 15 phút. Không nên vừa đến sân đã vào trận ngay. Sau khi chơi, nên đi bộ nhẹ, giãn cơ, không ngồi bệt xuống hoặc đi tắm ngay lập tức.
“Đặc biệt, cần dừng chơi ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau hoặc nặng ngực, khó thở khác thường, chóng mặt, choáng, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, hồi hộp dữ dội. Khi đó, người chơi nên báo cho người xung quanh, nghỉ ở nơi thoáng mát. Nếu triệu chứng không giảm, cần được đưa đi khám hoặc cấp cứu”, BS Hoàng khuyến cáo.