Axit uric đến từ đâu?
Theo Abuolowang, axit uric là một chất thải tự nhiên được hình thành khi cơ thể phân hủy purin, hợp chất có sẵn trong tế bào và nhiều loại thực phẩm.
Bình thường, axit uric hòa tan trong máu và được thận đào thải qua nước tiểu. Tuy nhiên, khi cơ thể sản xuất quá nhiều hoặc chức năng thận suy giảm, axit uric có thể tích tụ trong máu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút và tổn thương thận.
Nguồn axit uric đến từ hai yếu tố chính, trong đó khoảng 70% do cơ thể tự sản sinh, phần còn lại đến từ chế độ ăn uống.
Axit uric là một chất thải tự nhiên được hình thành khi cơ thể phân hủy purin, hợp chất có sẵn trong tế bào và nhiều loại thực phẩm (Ảnh: Getty).
Các thực phẩm giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ, hải sản, nước dùng đậm đặc có thể làm tăng nhanh nồng độ axit uric. Ngoài ra, rượu bia và đồ uống chứa nhiều đường fructose cũng góp phần làm rối loạn chuyển hóa và giảm khả năng đào thải của thận.
Axit uric tăng cao kéo dài là nền tảng dẫn đến tăng axit uric máu và bệnh gout.
Khi không được kiểm soát tốt, chất này không chỉ gây đau khớp, sưng nóng đỏ, hình thành hạt tophi mà còn có thể lắng đọng ở thận, làm tăng nguy cơ sỏi axit uric và tổn thương chức năng thận. Với nhóm có nước tiểu quá toan, nguy cơ kết tinh càng rõ hơn vì axit uric dễ tồn tại ở dạng khó hòa tan.
Vì sao nước chanh có thể hỗ trợ giảm axit uric?
Ngoài thuốc hạ axit uric theo chỉ định, giới chuyên môn luôn xem việc điều chỉnh chế độ ăn uống và lượng nước uống là một phần quan trọng trong kiểm soát bệnh.
Trong số các lựa chọn quen thuộc, uống nước chanh pha loãng buổi sáng thường được nhắc tới vì chứa citrate tự nhiên, một chất có liên quan đến quá trình kiềm hóa nước tiểu và làm tăng khả năng hòa tan của axit uric.
Theo tài liệu chuyên môn của NCBI, ở người có sỏi axit uric, mục tiêu pH nước tiểu thường được hướng tới quanh mức 6,5 để hạn chế kết tinh.
Về cơ chế, citrate được xem là một trong những mắt xích quan trọng. Khi nước tiểu quá toan, đặc biệt ở ngưỡng pH thấp, axit uric dễ kết tinh trong đường tiết niệu. Ngược lại, khi pH nước tiểu tăng lên, axit uric tồn tại nhiều hơn ở dạng hòa tan và thuận lợi cho đào thải.
Nước chanh pha loãng chứa citrate tự nhiên, một chất có liên quan đến quá trình kiềm hóa nước tiểu và làm tăng khả năng hòa tan của axit uric.
Nhờ cơ chế này, citrate góp phần giảm nguy cơ lắng đọng axit uric và hỗ trợ quá trình thải trừ.
Không chỉ vậy, chanh còn giàu vitamin C. Đây là một chất chống oxy hóa quan trọng. Vitamin C có thể thúc đẩy đào thải axit uric thông qua việc cải thiện lưu lượng máu đến thận, tăng tốc độ lọc cầu thận và giảm tái hấp thu axit uric tại ống thận.
Đồng thời, vitamin C còn giúp giảm stress oxy hóa, vốn là yếu tố liên quan đến nhiều rối loạn chuyển hóa, trong đó có tình trạng tăng axit uric.
Bên cạnh đó, các hợp chất flavonoid có trong chanh, hiện diện ở cả vỏ, thịt và hạt, cũng mang lại nhiều lợi ích. Nhóm chất này có đặc tính chống oxy hóa, kháng viêm, góp phần bảo vệ mạch máu và cải thiện các yếu tố nguy cơ như huyết áp, lipid máu.
Việc kiểm soát tốt các yếu tố này cũng gián tiếp hỗ trợ giảm viêm và ổn định nồng độ axit uric ở người bệnh gút.
Dù mang lại nhiều lợi ích tiềm năng, nước chanh không thể thay thế thuốc điều trị.
Các chuyên gia nhấn mạnh, với người đã mắc gút hoặc có nguy cơ cao, việc kiểm soát axit uric cần kết hợp nhiều yếu tố: dùng thuốc theo chỉ định, duy trì chế độ ăn hợp lý, hạn chế thực phẩm giàu purin, đồng thời theo dõi sức khỏe định kỳ.