Phát biểu tại hội nghị nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) lĩnh vực y, dược cổ truyền, diễn ra chiều 29/5, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, y, dược cổ truyền là một bộ phận quan trọng của nền y học Việt Nam. Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là phát huy giá trị của y học cổ truyền trên cơ sở kết hợp hài hòa với y học hiện đại.
Năm 2025, tỷ lệ khám chữa bệnh y học cổ truyền đạt khoảng 3,3% tổng số lượt khám chữa bệnh, tương đương khoảng 7 triệu lượt khám. Chính sách BHYT đối với lĩnh vực y, dược cổ truyền từng bước được hoàn thiện.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (Ảnh: Trần Minh).
Tuy nhiên, Thứ trưởng Hà cũng thừa nhận thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Tỷ trọng chi thuốc y học cổ truyền trong tổng chi thuốc BHYT năm 2025 còn thấp, mới đạt khoảng 5,42%. Chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ còn chênh lệch giữa các tuyến, các vùng miền. Nhân lực và năng lực nghiên cứu, sản xuất dược liệu chưa tương xứng với tiềm năng.
Thứ trưởng đề nghị đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống và công tác tổ chức khám bệnh, chữa bệnh BHYT trong lĩnh vực y, dược cổ truyền; làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay.
Thứ hai, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn, chất lượng phục vụ và hiệu quả sử dụng Quỹ BHYT đối với khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền; tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại, bảo đảm người bệnh được tiếp cận dịch vụ an toàn, hiệu quả và thuận lợi hơn.
Thứ ba, nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế khám bệnh, chữa bệnh BHYT trong lĩnh vực y học cổ truyền, nhất là cơ chế đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp với năng lực chuyên môn và nhu cầu thực tiễn. Đồng thời xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh được tiếp cận cơ sở chuyên sâu bảo đảm khoa học và quyền lợi người bệnh.
Thứ tư, rà soát, cập nhật các quy định về dịch vụ kỹ thuật, thuốc y học cổ truyền và cơ chế thanh toán BHYT theo hướng khoa học, khả thi, kịp thời, bảo đảm cân đối Quỹ BHYT và đáp ứng yêu cầu phát triển y, dược cổ truyền.
Thứ năm, đẩy mạnh đổi mới chính sách BHYT đối với y học cổ truyền gắn với xu hướng chuyển mạnh sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và liên thông dữ liệu.
Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết thêm, năm 2025, cả nước có 195 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT, nhưng tỷ lệ khám chữa bệnh y học cổ truyền hết sức khiêm tốn, chỉ chiếm 3,3%.
Bên cạnh đó, trong cơ cấu chi từ quỹ năm 2024, thuốc là cấu phần chiếm tỷ lệ lớn. Tuy nhiên, tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền mới chỉ đạt hơn 3.100 tỷ đồng.
“Đây là con số hết sức khiêm tốn trong khi chúng ta có nguồn dược liệu hết sức phong phú. Hiện nay, nhiều công ty có bài thuốc dược liệu mới, có bài thuốc được nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng bài bản. Vì thế, không có chuyện thuốc giá rẻ mà cần có chính sách chi trả hợp lý”, bà Trang nói.
Lãnh đạo Vụ BHYT cho rằng cần đặt y học cổ truyền ở vị trí vốn có, đồng thời thúc đẩy xu hướng kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại.
Bộ Y tế đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhiều chính sách liên quan đến khám chữa bệnh BHYT bằng y học cổ truyền nhằm tạo thuận lợi hơn cho người bệnh, đồng thời phát huy vai trò của y học cổ truyền trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Trong đó, đề xuất cho phép người tham gia BHYT được đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp với nhu cầu điều trị.
Đối với thủ tục khám chữa bệnh, Bộ Y tế cũng đề xuất mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y học cổ truyền cho một số nhóm người bệnh, mở rộng danh mục dịch vụ kỹ thuật y học cổ truyền được quỹ BHYT thanh toán…