SpaceX muốn phóng lên quỹ đạo 1 triệu vệ tinh khiến nhiều nhà khoa học lo ngại (Ảnh minh họa: AI).
SpaceX đã gửi hồ sơ đề xuất lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), xin cấp phép nghiên cứu và triển khai một dự án chòm sao vệ tinh mới với tham vọng cung cấp năng lực tính toán quy mô lớn cho các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến và những ứng dụng phụ thuộc vào chúng.
Theo hồ sơ, SpaceX đề xuất triển khai tối đa 1 triệu vệ tinh lên quỹ đạo, ở độ cao từ 500km đến 2.000km so với bề mặt Trái Đất. Mục tiêu của hệ thống là cung cấp năng lực suy luận AI quy mô lớn và hỗ trợ các trung tâm dữ liệu phục vụ hàng tỷ người dùng toàn cầu.
Các vệ tinh dự kiến hoạt động bằng năng lượng Mặt Trời, liên kết với nhau thông qua kết nối laser để tăng tốc độ xử lý và truyền dữ liệu, đồng thời tận dụng hạ tầng Starlink hiện có để kết nối Internet từ không gian và trao đổi dữ liệu với mặt đất.
Trước đó, SpaceX đã phóng gần 10.000 vệ tinh trong khuôn khổ dự án Starlink và đặt mục tiêu mở rộng lên hơn 22.000 vệ tinh. Tuy nhiên, quy mô của đề xuất mới lớn hơn rất nhiều và hiện mới dừng ở mức hồ sơ xin phép, chưa được cơ quan quản lý phê duyệt.
Dự án khiến nhiều nhà khoa học lo ngại
Dự án của SpaceX được đưa ra trong bối cảnh công ty này chuẩn bị lên sàn chứng khoán. Việc triển khai một dự án quy mô lớn được cho là sẽ giúp tăng mức định giá của công ty.
Tuy nhiên, việc phóng 1 triệu vệ tinh lên quỹ đạo Trái Đất đang khiến nhiều nhà khoa học và những người yêu thích thiên văn cảm thấy lo ngại.
Mỗi vệ tinh khi được phóng lên quỹ đạo sẽ làm tăng xác suất va chạm trong không gian, khi các vệ tinh đều di chuyển với tốc độ cao. Một va chạm nhỏ cũng có thể khiến các vệ tinh vỡ vụn và gây ra rất nhiều rác vũ trụ.
Việc có quá nhiều rác vũ trụ và các mảnh vỡ nhỏ trên không gian sẽ làm tăng mức độ rủi ro, làm ảnh hưởng đến quá trình phóng tàu vũ trụ ra khỏi quỹ đạo, nhất là khi các sứ mệnh đưa người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa sẽ được triển khai trong thời gian tới.
Ánh sáng từ các chòm sao vệ tinh và mật độ vệ tinh dày đặc trên khí quyển cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình quan sát và nghiên cứu thiên văn. Nhiều nhà khoa học và những người yêu thích thiên văn đã không ít lần lên tiếng chỉ trích SpaceX vì các vệ tinh Starlink của công ty này đã làm che khuất tầm nhìn và ngăn cản khả năng quan sát thiên văn.
Một số vệ tinh sau khi kết thúc vòng đời hoạt động sẽ bị rơi trở lại Trái Đất. Phần lớn các vệ tinh này sẽ bị đốt cháy trong quá trình rơi qua bầu khí quyển, nhưng một số mảnh vỡ lớn vẫn còn tồn tại mà không bị cháy hết, dẫn đến nguy cơ va chạm với máy bay hoặc rơi xuống mặt đất có thể dẫn đến thiệt hại về người và tài sản.
Sau khi có thông tin SpaceX muốn phóng lên không gian 1 triệu vệ tinh mới, nhiều nhà khoa học đã bày tỏ sự lo ngại và kêu gọi FCC giám sát chặt chẽ, thậm chí không cấp phép cho dự án của SpaceX để tránh những rủi ro tiềm tàng.