Hệ thống phóng tàu vũ trụ SLS và tàu vũ trụ Orion của NASA, đặt trên bệ phóng di động vào rạng sáng ngày 1/2 (Ảnh: NASA).
NASA đã quyết định lùi thời điểm phóng sứ mệnh Artemis II sang tháng 3, sau khi gặp phải một loạt vấn đề kỹ thuật trong quá trình thử nghiệm nạp nhiên liệu.
Trước đó, cơ quan này nhắm mốc ngày 8/2 cho lần cất cánh mang tính lịch sử. Tuy nhiên, hành trình đưa con người trở lại Mặt Trăng sẽ phải chờ thêm ít nhất 4 tuần.
“Các kỹ sư đã vượt qua nhiều thách thức trong đợt thử nghiệm kéo dài hai ngày và hoàn thành phần lớn các mục tiêu đề ra”, các quan chức NASA cho biết.
Tuy nhiên, để có thêm thời gian phân tích dữ liệu và tiến hành thêm một cuộc diễn tập ướt (wet dress rehearsal), NASA hiện đặt tháng 3 là mốc phóng sớm nhất có thể cho chuyến bay thử nghiệm.
Trong tháng 3, NASA có 5 ngày phóng tiềm năng cho Artemis II, bao gồm từ ngày 6-9/3 và ngày 11/3, tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC). Nếu không thể tận dụng các mốc này, NASA sẽ phải chuyển sang tháng 4, với các ngày dự kiến là 1/4, 3-6/4 và 30/4.
Wet dress rehearsal là quá trình chạy thử toàn bộ các thao tác sẽ diễn ra trước một vụ phóng thực sự.
Đợt diễn tập kéo dài 49 giờ của Artemis II chính thức bắt đầu vào 20h13 tối thứ bảy (31/1, theo giờ Mỹ).
Trong một ngày rưỡi tiếp theo, đội ngũ kỹ thuật đã hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng, bao gồm cấp nguồn cho cả hai tầng của tên lửa Space Launch System (SLS) và sạc pin bay cho tàu Orion chở phi hành đoàn.
Tuy nhiên, trọng tâm của đợt diễn tập diễn ra vào thứ hai (2/2), với bài kiểm tra nạp nhiên liệu, trong đó khoảng 2,65 triệu lít hydro lỏng và oxy lỏng siêu lạnh được bơm vào tên lửa SLS.
Trước đó, Artemis I từng gặp nhiều sự cố rò rỉ hydro lỏng trong chiến dịch tiền phóng, khiến sứ mệnh bị trì hoãn kéo dài.
Ban đầu dự kiến bay vào mùa xuân năm 2022, Artemis I chỉ có thể phóng thành công vào tháng 11 cùng năm.
Tuy nhiên, sứ mệnh này vẫn được đánh giá là thành công khi đưa tàu Orion không người lái bay vào quỹ đạo Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất an toàn.
Vì vậy, nguy cơ rò rỉ hydro là mối quan tâm lớn trong đợt diễn tập của Artemis II và thực tế sự cố này đã xảy ra trên bệ phóng vào thứ hai.
“Trong quá trình nạp nhiên liệu, các kỹ sư đã mất nhiều giờ để xử lý một điểm rò rỉ hydro lỏng tại giao diện dẫn nhiên liệu vào tầng lõi của tên lửa, khiến tiến độ đếm ngược bị chậm lại”, các quan chức NASA cho biết.
Các biện pháp khắc phục được đưa ra bao gồm ngừng dòng hydro, cho phép khu vực kết nối ấm lên để các gioăng làm kín được tái định vị, đồng thời điều chỉnh lưu lượng nhiên liệu.
Các điểm rò rỉ được ghi nhận trong quá trình nạp thử nhiên liệu giống những sự cố từng xảy ra với Artemis I, đều liên quan đến hydro lỏng và xuất hiện tại giao diện với hệ thống ống tiếp nhiên liệu từ tháp phóng di động, còn gọi là tail service mast umbilical.
Đội kỹ thuật đã xử lý sự cố tương đối hiệu quả, nạp đầy và duy trì ổn định các thùng hydro lỏng và oxy lỏng siêu lạnh của SLS.
Tuy nhiên, tốc độ rò rỉ lại tăng lên ở giai đoạn cuối của quá trình đếm ngược mô phỏng, buộc NASA phải kết thúc diễn tập khi đồng hồ còn khoảng 5 phút.
Ngoài rò rỉ nhiên liệu, đội kỹ thuật còn gặp một số vấn đề khác, bao gồm gián đoạn liên lạc âm thanh trong quá trình thử nghiệm.
Bên cạnh đó, một van liên quan đến quá trình tạo áp suất cho cửa khoang tàu Orion, mới được thay thế gần đây, cần phải siết lại mô-men lực, và các công đoạn hoàn tất cuối cùng kéo dài hơn dự kiến.
Về phi hành đoàn, 4 phi hành gia Artemis II gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen đã cách ly tại Houston từ ngày 21/1 và dự kiến bay tới KSC vào ngày 3/2 để chuẩn bị phóng.
Với việc lịch phóng bị hoãn, chuyến đi này bị hủy, và họ có thể kết thúc cách ly, trước khi bắt đầu lại quy trình cách ly 2 tuần trước mốc phóng mới.
Dù bay vào thời điểm nào, Artemis II sẽ đi vào lịch sử, bởi chưa có con người nào bay ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp kể từ tháng 12/1972, khi các phi hành gia Apollo 17 trở về từ Mặt Trăng.