“Suốt 6-7 tháng ngứa đầy người, mẩn đỏ cả đêm. Có những hôm gần như thức trắng vì ngứa”, nghệ sĩ Chí Trung chia sẻ trên trang cá nhân khi kể lại hành trình tìm ra nguyên nhân căn bệnh khiến ông khổ sở suốt thời gian dài.
Theo nam nghệ sĩ, sau nhiều tháng điều trị nhưng không cải thiện, ông quyết định thực hiện xét nghiệm máu. Kết quả cho thấy ông nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo Toxocara. Sau một thời gian điều trị bằng thuốc, các triệu chứng dần biến mất.
Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự quan tâm của nhiều người. Theo các chuyên gia, thực tế đây lại là bệnh lý được ghi nhận khá thường xuyên tại Việt Nam.
Không phải bệnh lạ nhưng dễ bị bỏ sót
BSCKI Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Ảnh: Hải Long).
BSCKI Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết Toxocara là loài giun ký sinh chủ yếu ở chó và mèo. Trứng giun được thải ra môi trường qua phân động vật, sau đó phát triển thành dạng có khả năng gây bệnh.
Con người không phải vật chủ tự nhiên của loài giun này. Tuy nhiên, khi vô tình nuốt phải trứng giun từ môi trường bên ngoài, ấu trùng sẽ nở trong đường tiêu hóa rồi di chuyển đến nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể.
Theo BS Thiệu, biểu hiện thường gặp nhất là ngứa da kéo dài, nổi mề đay, nổi mẩn đỏ tái phát nhiều lần. Một số trường hợp có thể xuất hiện đau bụng, mệt mỏi, chán ăn hoặc tăng bạch cầu ái toan trong xét nghiệm máu.
“Không ít bệnh nhân đi khám da liễu nhiều nơi vì ngứa kéo dài nhưng không tìm được nguyên nhân. Sau khi làm các xét nghiệm chuyên sâu mới phát hiện mắc bệnh ký sinh trùng”, BS Thiệu cho biết.
Điều khiến bệnh dễ bị bỏ sót là triệu chứng khá giống các bệnh dị ứng thông thường. Nhiều người điều trị kéo dài bằng thuốc chống dị ứng hoặc thuốc da liễu nhưng tình trạng vẫn tái đi tái lại.
Trong một số trường hợp, người bệnh gần như không có triệu chứng rõ ràng. Bệnh chỉ được phát hiện tình cờ khi kiểm tra sức khỏe hoặc thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu.
Nhiều người Việt vô tình đưa mầm bệnh vào cơ thể mỗi ngày
Theo BSCKI Lê Văn Thiệu, nhiều người vẫn cho rằng chỉ ăn tiết canh hoặc thịt sống mới có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng. Thực tế, con đường lây truyền của Toxocara phổ biến hơn rất nhiều.
Sau khi được thải ra môi trường, trứng giun có thể tồn tại trong đất, cát, nguồn nước hoặc bám trên rau củ trong thời gian dài. Nếu không được làm sạch đúng cách, chúng có thể theo thức ăn đi vào cơ thể.
“Người dân thường nhiễm bệnh do vô tình nuốt phải trứng giun từ thực phẩm, nước uống hoặc tay bẩn bị nhiễm mầm bệnh”, BS Thiệu cho biết.
Biểu hiện trên da của một bệnh nhân nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo, gây ngứa đến mất ăn mất ngủ (Ảnh: Tú Anh).
Một trong những yếu tố nguy cơ phổ biến là thói quen ăn rau sống chưa được rửa kỹ. Trứng giun có thể bám trên bề mặt rau, đặc biệt là các loại rau ăn sống, rau thơm hoặc lá cuốn.
Bên cạnh đó, việc không rửa tay trước khi ăn, sau khi làm vườn hoặc sau khi tiếp xúc với đất cát cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
Những gia đình nuôi chó mèo nhưng không tẩy giun định kỳ cho vật nuôi cũng đối mặt với nguy cơ cao hơn. Trứng giun từ phân chó mèo có thể phát tán ra môi trường sống, bám vào đồ vật, sàn nhà hoặc khu vực sinh hoạt chung.
Trẻ em là nhóm đặc biệt dễ mắc bệnh do thường xuyên chơi đùa dưới đất, trong bãi cát rồi đưa tay lên miệng.
Các chuyên gia cho biết điều đáng lo ngại là người bệnh thường không nhớ được thời điểm phơi nhiễm. Quá trình từ khi nuốt phải trứng giun đến khi xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Ký sinh trùng có thể ảnh hưởng nhiều cơ quan
Phần lớn trường hợp mắc Toxocara được phát hiện khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng ngoài da kéo dài. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, ấu trùng có thể di chuyển đến những cơ quan quan trọng.
Khi xâm nhập vào mắt, ký sinh trùng có thể gây viêm nội nhãn, giảm thị lực hoặc tổn thương võng mạc.
Nếu đi đến hệ thần kinh trung ương, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt hoặc các rối loạn thần kinh khác.
Theo BS Thiệu, những biến chứng nặng không phải là đa số nhưng là lý do người dân không nên chủ quan khi xuất hiện tình trạng ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân.
Để phòng bệnh, chuyên gia khuyến cáo người dân cần ăn chín uống sôi, rửa sạch rau củ dưới vòi nước sạch trước khi sử dụng, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với đất cát hoặc vật nuôi.
Các gia đình nuôi chó mèo cần tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y, đồng thời thu gom và xử lý phân vật nuôi đúng cách để hạn chế phát tán mầm bệnh ra môi trường.
“Các triệu chứng ngứa kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng không phải lúc nào cũng là bệnh da liễu hay dị ứng. Nếu điều trị dị ứng hoặc da liễu không hiệu quả, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết nhằm phát hiện sớm bệnh ký sinh trùng”, BS Thiệu khuyến cáo.