Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 49 quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254 về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh được trao quyền quyết định toàn diện trong các lĩnh vực quản lý đất đai trọng yếu, bao gồm: Thu hồi đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, cho thuê đất; chuyển mục đích sử dụng đất; gia hạn và điều chỉnh thời hạn sử dụng đất.
Thẩm quyền này cũng bao gồm việc công nhận quyền sử dụng đất, chấp thuận thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án và phê duyệt phương án sử dụng đất. Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương, UBND cấp tỉnh có quyền quyết định phân cấp hoặc ủy quyền lại cho các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền thực hiện các nhiệm vụ này sao cho phù hợp với thực tiễn địa phương.
Nghị định 49 của Chính phủ quy định rõ thẩm quyền cấp sổ đỏ (Ảnh minh họa: DT).
Chủ tịch xã được cấp “Sổ đỏ”
Điểm đột phá nhất của Nghị định 49 là quy định cụ thể về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (Sổ đỏ).
Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền cấp hoặc xác nhận thay đổi trên giấy chứng nhận đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, bao gồm cả việc xác định lại diện tích đất ở. Đây là quy định nhằm đưa thủ tục hành chính về gần dân nhất, giảm tải cho cấp trên.
Đối với các trường hợp do cơ quan, người có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định, việc cấp giấy chứng nhận sẽ do cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh thực hiện. Các trường hợp còn lại sẽ do Văn phòng đăng ký đất đai đảm nhiệm việc cấp lần đầu hoặc đăng ký biến động.
Các cơ quan được trao quyền cấp giấy chứng nhận nêu trên đồng thời chịu trách nhiệm đính chính, thu hồi, hủy và cấp lại giấy chứng nhận nếu phát hiện sai sót.
Địa phương tự quy định trình tự, thủ tục hành chính
Một điểm đáng chú ý khác là Nghị định giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đối với các trường hợp cụ thể, chậm nhất đến ngày 1/7/2026.
Việc ban hành thủ tục phải bảo đảm yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân, thời gian giải quyết, thành phần hồ sơ và các giấy tờ liên quan đến nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Trong thời gian chưa ban hành quy định mới, UBND cấp tỉnh được quyết định áp dụng thủ tục theo quy định pháp luật hiện hành trước ngày 31/1/2026 hoặc ban hành thủ tục riêng cho từng trường hợp cụ thể.
Các quy định về trình tự, thủ tục hành chính đất đai phải được công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.