Từ đầu tháng Chạp, anh Trương Công Đức (trú xã Đô Lương, Nghệ An) đã rong ruổi các cánh rừng thuộc xã Na Ngoi, Nghệ An để săn đào rừng phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
Gọi là đào rừng nhưng thực chất là giống đào bản địa được bà con người Mông trồng trên các sườn núi. Đào rừng hay còn gọi là đào mốc, đào rêu, đào đá, được trồng trên núi cao quanh năm mây phủ, nơi có khí hậu và thổ nhưỡng đặc biệt nên hoa to, dày cánh, màu sắc đẹp.
Anh Trương Công Đức tập kết đào bên đường chờ xe đến bốc chở về xuôi bán phục vụ thị trường Tết (Ảnh: Hoàng Lam).
Anh Đức cho biết, năm Ất Tỵ là năm nhuận, thời tiết diễn biến thất thường nên đào phai và đào rừng quả nhỏ nở hoa sớm. Riêng loài đào rừng quả to thời điểm này nụ vừa nhú, dự kiến nở vào đúng những ngày Tết.
“Hai yếu tố này đã khiến giá đào rừng tăng hơn so với năm ngoái. Nếu năm ngoái một cành đào rừng xuống chân núi giá 1 triệu đồng thì năm nay, từ những ngày đầu vụ Tết đã có giá 1,5-1,8 triệu đồng/cành, bao gồm cả công chặt và vận chuyển. Cành đẹp, to có thể bán 5-7 triệu đồng nhưng loại này kén người mua”, anh Đức cho hay.
Là người khá kỹ tính, anh Đức phải đi đến từng vườn thuộc bản Pù Khả 2 (xã Na Ngoi), chọn từng cây đẹp để mua, dù giá cao hơn mua “quạ” cả vườn.
Ngoài tiền đào, người đàn ông này phải trả chi phí vận chuyển từ vườn xuống bãi tập kết. Trung bình công vận chuyển mỗi cành 300.000 đồng. Tuy nhiên, với những cành to, dáng đẹp, phải 2-3 người khiêng, tiền công vận chuyển có thể lên tới cả triệu đồng.
Người dân chọn mua đào rừng sớm do lo ngại sát Tết đào sẽ tăng giá (Ảnh: Hoàng Lam).
Trong nửa đầu tháng Chạp, anh Đức “săn” được gần 200 cành đào đẹp về bãi tập kết. Một số cành được khách qua đường mua luôn, phần còn lại sẽ được các thương lái chở về xuôi phục vụ Tết.
Anh Cự Bá Cở (xã Huồi Tụ, Nghệ An) chọn mua được cành đào mốc ưng ý, giá 1,5 triệu đồng.
“So với đào phai hay đào Nhật Tân, đào mốc có vẻ đẹp riêng. Mật độ nụ trên cành khá dày, không nở bung một lúc mà thời gian nở kéo dài hơn, cánh hoa dày, màu đẹp lại lâu tàn. Dù mua giờ hơi sớm nhưng tôi nghĩ sát Tết đào rừng sẽ tăng giá”, anh Cở chia sẻ.
Ông Xồng Bá Lẩu (bản Buộc Mú) là một trong những hộ dân trồng đào rừng sớm và nhiều nhất xã Na Ngoi. Từ 3ha ban đầu, sau 24 năm, ông Lẩu đang sở hữu 2 vườn đào rộng 9ha dưới chân đỉnh núi Puxailaileng nơi được mệnh danh là “nóc nhà” của dãy Bắc Trường Sơn với độ cao khoảng 2.720m2 so với mực nước biển.
Khác với các loại đào khác, đào rừng chỉ bán cành. Sau 3 năm trồng, đào có thể ra hoa, người dân cắt cành, trừ gốc lại chăm sóc cho những mùa Tết tiếp theo. Chỉ tính riêng bán đào Tết, năm ngoái vợ chồng ông thu hơn 300 triệu đồng.
Giới thương lái dự báo năm nay giá đào rừng sẽ tăng cao hơn năm ngoái (Ảnh: Hoàng Lam).
Năm nhuận nên vườn đào quả nhỏ nở hoa sớm, vụ Tết này không có thu hoạch cây để bán, ông Lẩu đặt hi vọng vào vườn đào quả to với 300 cây đang kỳ ra hoa. Thời điểm này, đào đã ngậm nụ, bắt đầu nở hoa nhưng ông chưa vội bán mà chờ giá lên.
“Tầm 20 tháng Chạp tôi mới chặt đào bán. Năm nay đào rừng nở hoa đúng dịp Tết không nhiều nên tôi dự báo giá sẽ cao hơn năm ngoái. 300 gốc đào, mỗi gốc 2-3 cành, giá bán tại vườn là 300.000-400.000 đồng/cành, ước tính vụ hoa Tết này tôi thu 350-450 triệu đồng”, ông Lẩu nhẩm tính.
Hiện, toàn xã Na Ngoi có hàng chục ha đào được trồng tập trung ở các bản như Buộc Mú, Kèo Bắc, Ka Nọi, Tổng Khư… Thực tế cho thấy, so với bán quả, bán cành đào vào dịp Tết mang lại lợi nhuận cao hơn. Đây cũng là một trong những hướng đi phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho đồng bào người Mông ở xã biên viễn này.