“Viết lại” kịch bản không có thật
Tới thời điểm hiện tại, đoạn video ghi cảnh đàn chó gồm 7 con lang thang trên đường cao tốc ở Trung Quốc thu hút hàng chục triệu lượt xem. Sau đó, video lan ra toàn cầu qua TikTok, X, Instagram và nhiều hãng truyền thông quốc tế đăng tải.
Ngoài ra, video được gán mác một câu chuyện cảm động theo lời kể từ người lái xe tự nhận là nhân chứng ghi lại.
Người lái xe khẳng định, ngày 15/3, khi đi trên tuyến cao tốc ở tỉnh Cát Lâm, đã thấy đàn chó lang thang ở đây. Người này nói đàn chó tự cắn lồng thoát khỏi kẻ trộm chó và tự tìm đường về nhà.
Sự thật chuyện đàn chó tự cắn lồng thoát khỏi kẻ trộm để tìm đường về nhà (Nguồn video: CNN).
Nhiều người tin rằng đàn chó bị bắt trộm và tìm đường trở về. Một số khác cho rằng, những con chó đi sát con Becgie để bảo vệ vì con vật đang bị thương. Chú chó Corgi nhỏ đi đầu đàn còn được ca ngợi như “thủ lĩnh anh hùng”, liên tục quay đầu kiểm tra xem có con nào bị bỏ rơi hay không.
Thậm chí, cộng đồng mạng còn viết lại kịch bản kéo theo loạt nội dung do AI (trí tuệ nhân tạo) như poster phim, đoạn phim ngắn và hình ảnh đoàn tụ xúc động.
Tuy nhiên, ngày 27/3, hãng CNN đưa tin, video gốc là có thật, nhưng nội dung về cuộc chạy trốn khỏi lò mổ của đàn chó là không có cơ sở. Truyền thông Trung Quốc cũng bác bỏ nhiều câu chuyện không có thật trên mạng xã hội xung quanh video này.
Đàn chó lang thang trên một tuyến cao tốc ở tỉnh Cát Lâm (Ảnh cắt từ video).
Được biết, 7 con chó đều sống ở ngôi làng gần đó cách vài cây số. Con chó Becgie Đức đang trong thời kỳ động dục nên thu hút những con khác đi theo.
Tại khu vực này, chó thường được thả rông và có thể biến mất 1-2 ngày trong thời gian động dục trước khi tự quay về. Hiện toàn bộ đàn chó đã trở lại nhà. Trong khi đó, con chó Becgie cũng được xích lại để tránh tình trạng tương tự.
Nội dung giả và cuộc đua câu view (lượt xem)
Trong bối cảnh tin tức tràn ngập, công chúng có xu hướng muốn tìm kiếm nội dung nhẹ nhàng giải trí như video về động vật.
Theo ông TJ Thomson, Phó giáo sư truyền thông số tại Đại học RMIT (Melbourne, Australia), những nội dung này giúp người xem thoát ly thực tại. Nhưng điều này cũng khiến các nhà sáng tạo dễ bị cám dỗ bịa đặt hoặc thổi phồng nội dung để câu tương tác.
“Người ta đang cố tận dụng các nội dung hoặc xu hướng đang lan truyền. Sự chú ý đồng nghĩa với tiền bạc trên mạng xã hội. Càng được chú ý, bạn càng có nhiều tương tác”, Phó giáo sư phân tích.
Ông Thomson nhận định, video động vật đánh trúng bản năng của con người muốn chăm sóc những sinh vật nhỏ bé, đồng thời là hình ảnh để con người gán vào các giá trị như tình bạn, sự gắn kết.
Ví dụ tương tự như thời gian qua, chú hà mã lùn Moo Deng tại Thái Lan hay con khỉ Punch tại một vườn thú Nhật Bản đều bất ngờ thành ngôi sao mạng xã hội vì được công chúng đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, ngay cả những câu chuyện có thật cũng có thể bị hiểu sai. Trường hợp chú khỉ Punch từng khiến mạng xã hội lo ngại bị bắt nạt, dù nhân viên vườn thú khẳng định đó là hành vi bình thường trong quá trình thiết lập thứ bậc bầy đàn.
Phó giáo sư Thomson cho rằng, ngay cả khi video gốc có thật, nó cũng bị dùng làm nguyên liệu tạo ra nội dung giả hoặc bị thổi phồng nhằm thu hút người xem.
Giáo sư nghiên cứu Internet Tama Leaver tại Đại học Curtin (Perth, Australia) cho rằng, động cơ lớn nhất phía sau các nội dung giả là lượt xem và lưu lượng truy cập có thể kiếm tiền.
“Loại nội dung này cực kỳ dễ lan truyền. Nó có thể giúp một tài khoản tăng trưởng rất nhanh”, ông nói.
Với nhiều người, việc video dễ thương là thật hay giả có thể không quan trọng. Nhưng điều này trở nên nguy hiểm khi người xem quen với việc tin mà không kiểm chứng, đặc biệt với các vấn đề nghiêm trọng hơn.
Trong trường hợp 7 chú chó, câu chuyện sai lệch về việc cả đàn bị bắt trộm tới lò mổ, vô tình củng cố định kiến về chuyện ăn thịt chó.